Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) ozon birimi OzonAction, Montreal Protokolü 38. Taraflar Toplantısı'nın (38MOP) kenarında üç yan etkinlik düzenleyecek. Toplantı 2-6 Kasım 2026'da Ruanda'nın başkenti Kigali'de yapılacak.
Kaynağa göre bu yıl, hidroflorokarbonları (HFC) Protokol kapsamındaki kontrollü maddeler listesine ekleyen Kigali Değişikliği'nin 10. yıl dönümü. Değişiklik, 15 Ekim 2016'da Kigali'de yapılan 28. Taraflar Toplantısı'nda (MOP28) kabul edilmişti. HFC'ler güçlü sera gazları olarak tanımlanıyor ve aşamalı olarak azaltılacak.
Yan etkinlikler
Yasa dışı ticaret: UNEP OzonAction, 13:00-15:00 saatleri arasında (Kigali saati) AD12-A salonunda yapılacak etkinlikte, Montreal Protokolü ve Kigali Değişikliği kapsamındaki kontrollü maddelerin son on yıldaki yasa dışı ticaretine ilişkin raporu tanıtacak. Rapor; UNODC, WCO, EUROPOL ve EIA iş birliğiyle hazırlandı. Etkinlikte yasa dışı ticaret eğilimleri, denetim zorlukları ve politika yanıtları ele alınacak; çevrim içi pazar yerlerinin artan rolü de gündeme gelecek.
Soğutucu akışkanların yaşam döngüsü yönetimi: AD12-B salonunda aynı saatlerde yapılacak etkinliğin düzenleyicileri arasında UNEP OzonAction, Basel, Rotterdam ve Stockholm (BRS) Sözleşmeleri, Ozon Sekretaryası ve UNIDO bulunuyor. Etkinlik; envanter, geri kazanım, geri dönüşüm, yeniden işleme, çevreye duyarlı bertaraf ve kontrollü maddelerle ilgili ekipmanın sınır ötesi hareketini kapsayan yaşam döngüsü soğutucu akışkan yönetimini (LRM) ele alacak. Basel Sözleşmesi Sekretaryası, Ozon Sekretaryası ve OzonAction'ın hazırladığı sınır ötesi hareketlere dair yeni bir Pratik Kılavuz da burada tanıtılacak.
Zimbabve pilot projesi: AD12-A salonunda 18:00-20:00 saatlerinde yapılacak oturumda, ticari soğutmada yerel montaj ve kurulum alt sektörünü güçlendirmeye yönelik Zimbabve Pilot Girişimi'nin sonuçları sunulacak. Proje; Zimbabve Ulusal Ozon Birimi ve HEVACRAZ ile ortaklaşa yürütüldü. Sınırlı sektör verisi, beceri açıkları, zayıf düzenleyici denetim ve düşük küresel ısınma potansiyelli (low-GWP) soğutucu akışkanlara geçiş gibi sorunları hedefliyor.
Uzmanlarla soru-cevap
OzonAction ayrıca 5 Kasım Perşembe günü, saati henüz kesinleşmemiş (14:00-15:00) bir oturumda standında uzmanlarla gayriresmî soru-cevap yapacak. Katılacak isimler: Çok Taraflı Fon Sekretaryası'ndan Tina Birmpili, Institute for Governance & Sustainable Development'tan Stephen Andersen ve BRS Sözleşmeleri Sekretaryası'ndan Rolph Payet.
Gelişme, soğutma ve iklimlendirme sektörü için HFC azaltım takvimi, düşük GWP'li akışkanlara geçiş ve soğutucu akışkan yönetimi gibi başlıklarda uluslararası tartışmanın yönünü izlemek açısından önem taşıyor.
