Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Antalya'da düzenlenecek COP31 öncesinde merkezinde elektrikleşmenin yer aldığı 2040 enerji vizyonunu açıkladı. Bakan Bayraktar, Milli Enerji 2040 Lansmanı'nda Türkiye'nin 2040'ta yüzde 36 elektrikleşmeye ulaşmasını hedeflediklerini söyledi.
Bakanlığın duyurusuna göre sunum, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde, aralarında TBMM komisyon başkanlarının da bulunduğu katılımcılara yaklaşık bir saat sürdü.
Genel hedefler
Bayraktar'ın aktardığı hedeflere göre 2040'ta Türkiye'de yüzde 92 milli üretime ulaşılacak, kurulu güçte yenilenebilirin payı yüzde 77'ye çıkacak ve emisyonlarda yüzde 40 azaltım sağlanacak. Kişi başı elektrik tüketiminin 7.500 kilovatsaate ulaşması öngörülüyor. Bunun için kamu ve özel sektörden toplam 500 milyar dolarlık yatırım gerektiğini belirten Bayraktar, doğrudan istihdam etkisinin yaklaşık 108 bin kişi, dolaylı etkiyle birlikte yaklaşık 250 bin aile olacağını söyledi.
Planın beş temel ayağı enerji verimliliği, nükleer enerji, yenilenebilir enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler olarak sıralandı. Bayraktar, elektrik talebinin elektrikli araçlar, veri merkezleri, yeşil hidrojen üretimi, ısı pompaları ve su arıtmadan geleceğini belirtti.
Kurulu güç ve altyapı
Elektrik kurulu gücü 2025 itibarıyla 123 bin megavat. Bayraktar, bunun 2040'ta yaklaşık 160 bin megavatlık artışla 281 bin megavata çıkacağını, yenilenebilir payının yüzde 63'ten yüzde 77'ye yükseleceğini söyledi; bu kısım için yatırım ihtiyacını yaklaşık 190 milyar dolar olarak verdi. Hedefe; her yıl en az 2 bin megavatlık YEKA yarışmaları, 6 bin megavatlık deniz üstü RES, hibrit kapasite eklemeleri ve bir megavata kadar kapasite tahsisiyle ulaşılacak. Bakan, bir megavatın altındaki küçük santrallerin daha yoğun kurulmasını hedeflediklerini belirtti.
İletim tarafında 36 milyar dolarlık yatırım planlanıyor. Yüksek gerilim hatlarının yaklaşık 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye, trafo kapasitesinin 200 bin megavattan 316 bin megavata çıkarılması hedefleniyor. Bayraktar, dağıtım lisanslarının birçoğunun 2036'da dolacağını da hatırlattı.
Depolama, nükleer ve ulaşım
Bayraktar'a göre Türkiye'nin 140 gigavatsaatlik depolamaya ve 6 gigavatlık pompaj depolamalı hidroelektrik santrale ihtiyacı var. Enterkonneksiyon (ülkeler arası bağlantı) kapasitesinin 5,4 gigavattan 15 gigavata çıkarılması hedefleniyor. Akkuyu'nun 4.800 megavatlık kapasitesine en az 5 bin megavatlık küçük modüler reaktör eklenerek nükleer kapasitenin 10 bin megavata, elektrik talebindeki payının yüzde 11'e ulaşması planlanıyor.
Bakan, 2040'ta her bin kişiden 147'sinin elektrikli araca sahip olacağını, 20 milyonluk elektrikli ve hibrit filo oluşacağını öngördüklerini söyledi. Günlük petrol talebinin 993 bin varilden 718 bin varile düşeceğini, doğal gazda 57 milyar metreküplük talebin tamamının yurt içi üretimle karşılanmasının amaçlandığını belirtti.
Bayraktar ayrıca 2021-2025 arasında 74,9 milyar dolar enerji desteği sağlandığını açıkladı. Isı pompaları ve elektrikli ulaşım gibi talep kalemleri, planın iklimlendirme sektörüne de elektrikleşme yönünde bir talep çerçevesi çizdiğini gösteriyor.
